Cedr atlaski
Najważniejsze informacje
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa polska | Cedr atlaski |
| Nazwy zwyczajowe | Cedr marokański |
| Nazwa botaniczna | Cedrus atlantica (Endl.) Carrière |
| Rodzina botaniczna | Sosnowate (Pinaceae) |
| Część rośliny | Drewno |
| Metoda pozyskiwania | Destylacja parą wodną drewna |
| Nuta zapachowa | Bazy |
| Rodzina zapachowa | Drzewno-balsamiczna |
| Fototoksyczność | Nie |
| Trwałość | Około 4–6 lat przy prawidłowym przechowywaniu |
Opis rośliny
Cedr atlaski (Cedrus atlantica) to majestatyczne, wiecznie zielone drzewo iglaste należące do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Naturalnie występuje w górach Atlas na terenie Maroka i Algierii, gdzie tworzy rozległe lasy na wysokościach od około 1300 do 2600 m n.p.m.
Dorosłe drzewa osiągają zazwyczaj od 20 do 35 metrów wysokości, choć w sprzyjających warunkach mogą dorastać jeszcze wyżej. Charakteryzują się szeroką koroną, szaroniebieskimi lub srebrzystozielonymi igłami zebranymi w pęczki oraz dużymi, beczułkowatymi szyszkami. Drewno cedrowe słynie z wyjątkowej trwałości oraz charakterystycznego balsamicznego zapachu.
Historia i ciekawostki
Cedry od tysięcy lat należą do najbardziej cenionych drzew świata. Ich drewno wykorzystywano do budowy świątyń, pałaców i statków, a także do produkcji mebli i przedmiotów codziennego użytku.
Olejek eteryczny z cedru atlaskiego od dawna stosowany jest jako naturalny środek odstraszający mole i inne owady. Do dziś kawałki drewna cedrowego często umieszcza się w szafach, gdzie pomagają chronić odzież przed szkodnikami oraz nadają jej przyjemny, drzewny aromat.
Pozyskiwanie olejku
Olejek eteryczny z cedru atlaskiego otrzymuje się poprzez destylację parą wodną drewna, najczęściej twardzieli oraz trocin powstających podczas obróbki drewna.
Świeżo pozyskany olejek ma barwę od jasnożółtej do bursztynowej i wyróżnia się ciepłym, głębokim aromatem charakterystycznym dla drewna cedrowego.
Profil aromatyczny
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Nuta zapachowa | Bazy |
| Rodzina zapachowa | Drzewno-balsamiczna |
| Charakter zapachu | Ciepły, suchy, drzewny, balsamiczny, lekko żywiczny z subtelną nutą dymną |
| Intensywność | Średnia |
| Trwałość zapachu | Bardzo długa |
| Wpływ na kompozycję | Stanowi doskonałą nutę bazową. Nadaje kompozycjom głębię, trwałość i elegancję oraz harmonijnie łączy nuty cytrusowe, żywiczne i kwiatowe. Jest cenionym naturalnym utrwalaczem kompozycji perfumeryjnych. |
Skład chemiczny
Dominujące grupy związków
| Grupa związków | Główne składniki |
|---|---|
| Seskwiterpeny | β-himachalen, α-himachalen, γ-himachalen, α-cedren, β-cedren |
| Alkohole seskwiterpenowe | himachalol, epi-kubenol |
| Ketony seskwiterpenowe | atlantony (α- i γ-atlanton) |
Główne składniki chemiczne
Olejek eteryczny z cedru atlaskiego zawiera przede wszystkim:
-
β-himachalen (około 31–46%),
-
α-himachalen (około 16–17%),
-
γ-himachalen (około 10–14%),
-
δ-kadinen,
-
α- i β-cedren,
-
himachalol,
-
atlantony.
Bogactwo seskwiterpenów odpowiada za charakterystyczny, głęboki aromat oraz wysoką trwałość olejku.
Zastosowanie w aromaterapii
Cedr atlaski jest często wykorzystywany:
-
w kompozycjach relaksacyjnych i wyciszających,
-
podczas masażu (po odpowiednim rozcieńczeniu),
-
jako składnik mieszanek do pielęgnacji skóry i skóry głowy,
-
w preparatach przeznaczonych do pielęgnacji włosów,
-
w naturalnej perfumerii,
-
do aromatyzowania pomieszczeń,
-
jako naturalny składnik odstraszający owady.
Wpływ na nastrój i emocje
Ciepły, głęboki aromat cedru atlaskiego sprzyja wyciszeniu i poczuciu stabilności. W aromaterapii często wykorzystuje się go w kompozycjach przeznaczonych do relaksu, medytacji oraz tworzenia atmosfery spokoju.
Zapach cedru pomaga stworzyć wrażenie bezpieczeństwa i równowagi, dlatego dobrze sprawdza się w mieszankach stosowanych po intensywnym dniu lub podczas praktyk uważności.
Kompozycje zapachowe
Cedr atlaski doskonale komponuje się z:
-
bergamotą,
-
cedrem wirginijskim,
-
cyprysem,
-
kadzidłem,
-
geranium,
-
grejpfrutem,
-
jałowcem,
-
lawendą,
-
mandarynką,
-
mirrą,
-
pomarańczą słodką,
-
paczulą,
-
drzewem sandałowym,
-
wetiwerem,
-
ylang-ylang.
Bezpieczeństwo
Olejek eteryczny z cedru atlaskiego uznawany jest za jeden z łagodniejszych olejków drzewnych i przy prawidłowym stosowaniu jest dobrze tolerowany.
Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:
-
stosuj wyłącznie po odpowiednim rozcieńczeniu,
-
przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
-
unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
-
nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji,
-
używaj wyłącznie świeżego, prawidłowo przechowywanego olejku.
Przechowywanie
Olejek z cedru atlaskiego zawiera dużą ilość trwałych seskwiterpenów, dzięki czemu należy do najbardziej stabilnych olejków eterycznych.
Aby zachował najwyższą jakość:
-
przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
-
chroń przed światłem i wysoką temperaturą,
-
po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę,
-
przechowuj w chłodnym i suchym miejscu.
Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje dobrą jakość przez około 4–6 lat.
Ciekawostka
Drewno cedru atlaskiego od wieków wykorzystywane jest do produkcji skrzyń i szaf na odzież. Jego naturalny aromat skutecznie odstrasza mole odzieżowe, dlatego nawet dziś drewno cedrowe jest popularnym sposobem ochrony ubrań bez użycia środków chemicznych.
Źródła
-
Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
-
Tisserand Institute.
-
The School for Aromatic Studies.
-
Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Cedrus