Cedr atlaski

 

Najważniejsze informacje

Cecha Informacja
Nazwa polska Cedr atlaski
Nazwy zwyczajowe Cedr marokański
Nazwa botaniczna Cedrus atlantica (Endl.) Carrière
Rodzina botaniczna Sosnowate (Pinaceae)
Część rośliny Drewno
Metoda pozyskiwania Destylacja parą wodną drewna
Nuta zapachowa Bazy
Rodzina zapachowa Drzewno-balsamiczna
Fototoksyczność Nie
Trwałość Około 4–6 lat przy prawidłowym przechowywaniu

Opis rośliny

Cedr atlaski (Cedrus atlantica) to majestatyczne, wiecznie zielone drzewo iglaste należące do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Naturalnie występuje w górach Atlas na terenie Maroka i Algierii, gdzie tworzy rozległe lasy na wysokościach od około 1300 do 2600 m n.p.m.

Dorosłe drzewa osiągają zazwyczaj od 20 do 35 metrów wysokości, choć w sprzyjających warunkach mogą dorastać jeszcze wyżej. Charakteryzują się szeroką koroną, szaroniebieskimi lub srebrzystozielonymi igłami zebranymi w pęczki oraz dużymi, beczułkowatymi szyszkami. Drewno cedrowe słynie z wyjątkowej trwałości oraz charakterystycznego balsamicznego zapachu.


Historia i ciekawostki

Cedry od tysięcy lat należą do najbardziej cenionych drzew świata. Ich drewno wykorzystywano do budowy świątyń, pałaców i statków, a także do produkcji mebli i przedmiotów codziennego użytku.

Olejek eteryczny z cedru atlaskiego od dawna stosowany jest jako naturalny środek odstraszający mole i inne owady. Do dziś kawałki drewna cedrowego często umieszcza się w szafach, gdzie pomagają chronić odzież przed szkodnikami oraz nadają jej przyjemny, drzewny aromat.


Pozyskiwanie olejku

Olejek eteryczny z cedru atlaskiego otrzymuje się poprzez destylację parą wodną drewna, najczęściej twardzieli oraz trocin powstających podczas obróbki drewna.

Świeżo pozyskany olejek ma barwę od jasnożółtej do bursztynowej i wyróżnia się ciepłym, głębokim aromatem charakterystycznym dla drewna cedrowego.


Profil aromatyczny

Cecha Opis
Nuta zapachowa Bazy
Rodzina zapachowa Drzewno-balsamiczna
Charakter zapachu Ciepły, suchy, drzewny, balsamiczny, lekko żywiczny z subtelną nutą dymną
Intensywność Średnia
Trwałość zapachu Bardzo długa
Wpływ na kompozycję Stanowi doskonałą nutę bazową. Nadaje kompozycjom głębię, trwałość i elegancję oraz harmonijnie łączy nuty cytrusowe, żywiczne i kwiatowe. Jest cenionym naturalnym utrwalaczem kompozycji perfumeryjnych.

Skład chemiczny

Dominujące grupy związków

Grupa związków Główne składniki
Seskwiterpeny β-himachalen, α-himachalen, γ-himachalen, α-cedren, β-cedren
Alkohole seskwiterpenowe himachalol, epi-kubenol
Ketony seskwiterpenowe atlantony (α- i γ-atlanton)

Główne składniki chemiczne

Olejek eteryczny z cedru atlaskiego zawiera przede wszystkim:

  • β-himachalen (około 31–46%),

  • α-himachalen (około 16–17%),

  • γ-himachalen (około 10–14%),

  • δ-kadinen,

  • α- i β-cedren,

  • himachalol,

  • atlantony.

Bogactwo seskwiterpenów odpowiada za charakterystyczny, głęboki aromat oraz wysoką trwałość olejku.


Zastosowanie w aromaterapii

Cedr atlaski jest często wykorzystywany:

  • w kompozycjach relaksacyjnych i wyciszających,

  • podczas masażu (po odpowiednim rozcieńczeniu),

  • jako składnik mieszanek do pielęgnacji skóry i skóry głowy,

  • w preparatach przeznaczonych do pielęgnacji włosów,

  • w naturalnej perfumerii,

  • do aromatyzowania pomieszczeń,

  • jako naturalny składnik odstraszający owady.


Wpływ na nastrój i emocje

Ciepły, głęboki aromat cedru atlaskiego sprzyja wyciszeniu i poczuciu stabilności. W aromaterapii często wykorzystuje się go w kompozycjach przeznaczonych do relaksu, medytacji oraz tworzenia atmosfery spokoju.

Zapach cedru pomaga stworzyć wrażenie bezpieczeństwa i równowagi, dlatego dobrze sprawdza się w mieszankach stosowanych po intensywnym dniu lub podczas praktyk uważności.


Kompozycje zapachowe

Cedr atlaski doskonale komponuje się z:

  • bergamotą,

  • cedrem wirginijskim,

  • cyprysem,

  • kadzidłem,

  • geranium,

  • grejpfrutem,

  • jałowcem,

  • lawendą,

  • mandarynką,

  • mirrą,

  • pomarańczą słodką,

  • paczulą,

  • drzewem sandałowym,

  • wetiwerem,

  • ylang-ylang.


Bezpieczeństwo

Olejek eteryczny z cedru atlaskiego uznawany jest za jeden z łagodniejszych olejków drzewnych i przy prawidłowym stosowaniu jest dobrze tolerowany.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

  • stosuj wyłącznie po odpowiednim rozcieńczeniu,

  • przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,

  • unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,

  • nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji,

  • używaj wyłącznie świeżego, prawidłowo przechowywanego olejku.


Przechowywanie

Olejek z cedru atlaskiego zawiera dużą ilość trwałych seskwiterpenów, dzięki czemu należy do najbardziej stabilnych olejków eterycznych.

Aby zachował najwyższą jakość:

  • przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,

  • chroń przed światłem i wysoką temperaturą,

  • po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę,

  • przechowuj w chłodnym i suchym miejscu.

Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje dobrą jakość przez około 4–6 lat.


Ciekawostka

Drewno cedru atlaskiego od wieków wykorzystywane jest do produkcji skrzyń i szaf na odzież. Jego naturalny aromat skutecznie odstrasza mole odzieżowe, dlatego nawet dziś drewno cedrowe jest popularnym sposobem ochrony ubrań bez użycia środków chemicznych.


Źródła

  • Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).

  • Tisserand Institute.

  • The School for Aromatic Studies.

  • Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Cedrus