cynamon (KORA)
Najważniejsze informacje
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa polska | Cynamon (kora) |
| Nazwy zwyczajowe | Cynamon cejloński, prawdziwy cynamon |
| Nazwa botaniczna | Cinnamomum verum J. Presl |
| Rodzina botaniczna | Laurowate (Lauraceae) |
| Część rośliny | Kora |
| Metoda pozyskiwania | Destylacja parą wodną |
| Nuta zapachowa | Serca do bazy |
| Rodzina zapachowa | Korzenno-drzewna |
| Fototoksyczność | Nie |
| Trwałość | Około 3–4 lata przy prawidłowym przechowywaniu |
Opis rośliny
Kora cynamonu (Cinnamomum verum) pochodzi z wiecznie zielonego drzewa należącego do rodziny laurowatych (Lauraceae), naturalnie występującego na Sri Lance. Gatunek ten jest znany również jako cynamon cejloński lub „prawdziwy cynamon”, aby odróżnić go od innych gatunków wykorzystywanych do produkcji przyprawy.
Drzewo dorasta do około 15 metrów wysokości i posiada gładkie, skórzaste liście, które młode mają czerwonawy odcień, a z czasem stają się ciemnozielone. Surowcem wykorzystywanym zarówno jako przyprawa, jak i do produkcji olejku eterycznego jest cienka wewnętrzna warstwa kory młodych pędów.
Historia i ciekawostki
Cynamon od tysięcy lat należał do najcenniejszych przypraw świata. Już w starożytnym Egipcie wykorzystywano go podczas balsamowania oraz ceremonii religijnych. W średniowiecznej Europie był symbolem luksusu i bogactwa, a jego wartość handlowa bywała porównywana z wartością złota.
Nazwa „cynamon” wywodzi się z greckiego określenia oznaczającego „słodkie drewno”, doskonale oddając charakterystyczny aromat tej przyprawy.
Pozyskiwanie olejku
Olejek eteryczny otrzymuje się poprzez destylację parą wodną wysuszonej kory młodych pędów.
Świeży olejek ma jasnożółtą do żółtobrązowej barwę oraz intensywny, ciepły, korzenny aromat z wyraźną słodką nutą.
Profil aromatyczny
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Nuta zapachowa | Serca do bazy |
| Rodzina zapachowa | Korzenno-drzewna |
| Charakter zapachu | Ciepły, korzenny, słodki, intensywny i wyrazisty |
| Intensywność | Bardzo wysoka |
| Trwałość zapachu | Długa |
| Wpływ na kompozycję | Nadaje mieszankom głębi, ciepła i orientalnego charakteru. Ze względu na intensywność stosowany jest zwykle w niewielkich ilościach jako akcent zapachowy. |
Skład chemiczny
Dominujące grupy związków
| Grupa związków | Główne składniki |
|---|---|
| Fenylopropanoidy | aldehyd cynamonowy, eugenol |
| Monoterpeny | α-pinen, mircen, limonen |
| Monoterpenole | linalol |
| Estry | octan cynamylu, benzoesan benzylu |
| Seskwiterpeny | β-kariofilen |
Główne składniki chemiczne
Olejek eteryczny z kory cynamonu zawiera przede wszystkim:
- aldehyd cynamonowy (około 45–75%),
- eugenol,
- octan cynamylu,
- β-kariofilen,
- linalol,
- α-pinen.
Dominujący aldehyd cynamonowy odpowiada za charakterystyczny, intensywnie korzenny aromat oraz wyróżnia olejek spośród innych olejków eterycznych.
Zastosowanie w aromaterapii
Olejek z kory cynamonu jest często wykorzystywany:
- w kompozycjach rozgrzewających,
- jako składnik mieszanek o korzennym charakterze,
- w naturalnej perfumerii,
- w sezonowych kompozycjach jesienno-zimowych,
- w preparatach do aromatyzowania pomieszczeń (w niewielkich ilościach i odpowiednich mieszankach).
Ze względu na bardzo intensywny aromat stosuje się go oszczędnie, najczęściej jako dodatek do mieszanek.
Wpływ na nastrój i emocje
Ciepły, korzenny zapach cynamonu działa pobudzająco i dodaje energii. W aromaterapii często wykorzystuje się go do tworzenia atmosfery ciepła, komfortu i przytulności.
Doskonale komponuje się z olejkami cytrusowymi, drzewnymi oraz korzennymi, tworząc klasyczne kompozycje o orientalnym charakterze.
Kompozycje zapachowe
Kora cynamonu dobrze komponuje się z:
- liściem cynamonu,
- pąkami goździków,
- tymiankiem ct. linalol,
- tymiankiem ct. tymol,
- oregano (Origanum compactum),
- niaouli,
- rozmarynem ct. werbenon,
- rozmarynem ct. 1,8-cyneol,
- ylang-ylang,
- mirtem zielonym.
Bezpieczeństwo
Olejek eteryczny z kory cynamonu należy do olejków wymagających szczególnej ostrożności.
Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:
- zawsze stosuj po bardzo dużym rozcieńczeniu,
- nie używaj nierozcieńczonego na skórę,
- przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
- unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
- nie stosuj do inhalacji parowych ani w inhalatorach osobistych,
- w okresie ciąży i karmienia piersią unikaj stosowania,
- nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji.
Olejek zawiera aldehyd cynamonowy oraz inne związki należące do substancji mogących wywoływać podrażnienia i reakcje alergiczne, dlatego wymaga ostrożnego dawkowania.
Przechowywanie
Aby zachował swoje właściwości:
- przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
- chroń przed światłem i wysoką temperaturą,
- po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę,
- przechowuj w chłodnym i suchym miejscu.
Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje dobrą jakość przez około 3–4 lata.
Ciekawostka
Cynamon cejloński przez stulecia był jedną z najbardziej poszukiwanych przypraw świata. W czasach wielkich odkryć geograficznych handel cynamonem należał do najważniejszych źródeł dochodu europejskich potęg kolonialnych, a jego wartość była porównywana z wartością złota.
Źródła
- Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
- Tisserand Institute.
- The School for Aromatic Studies.
- Farmakopea Europejska.
- Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Cinnamomum.
