Cynamon (liść)
Najważniejsze informacje
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa polska | Liść cynamonu |
| Nazwy zwyczajowe | Cynamon cejloński |
| Nazwa botaniczna | Cinnamomum verum J. Presl |
| Rodzina botaniczna | Laurowate (Lauraceae) |
| Część rośliny | Liście |
| Metoda pozyskiwania | Destylacja parą wodną |
| Nuta zapachowa | Serca do bazy |
| Rodzina zapachowa | Korzenno-ziołowa |
| Fototoksyczność | Nie |
| Trwałość | Około 3–4 lata przy prawidłowym przechowywaniu |
Opis rośliny
Liść cynamonu pochodzi z tego samego gatunku drzewa co olejek z kory – Cinnamomum verum, znanego również jako cynamon cejloński lub prawdziwy cynamon. Jest to wiecznie zielone drzewo należące do rodziny laurowatych (Lauraceae), naturalnie występujące na Sri Lance, a obecnie uprawiane również w wielu krajach o klimacie tropikalnym.
Drzewo osiąga wysokość do 15 metrów i posiada skórzaste, owalne liście, które początkowo mają czerwonawy odcień, a z czasem stają się ciemnozielone. Olejek eteryczny otrzymywany z liści różni się znacząco składem chemicznym od olejku pozyskiwanego z kory, dzięki czemu ma również odmienny aromat oraz właściwości użytkowe.
Historia i ciekawostki
Cynamon od tysięcy lat zajmuje wyjątkowe miejsce w historii handlu przyprawami. Był wykorzystywany w starożytnym Egipcie podczas ceremonii religijnych i balsamowania, a później stał się jedną z najcenniejszych przypraw sprowadzanych do Europy.
Choć największą popularność zdobyła aromatyczna kora cynamonu, również liście od dawna wykorzystywano do destylacji olejku eterycznego stosowanego w perfumerii, kosmetyce i przemyśle spożywczym.
Pozyskiwanie olejku
Olejek eteryczny otrzymuje się poprzez destylację parą wodną świeżych lub suszonych liści.
Ma barwę od jasnożółtej do żółtobrązowej oraz intensywny, ciepły aromat o korzennym charakterze, jednak mniej słodki niż olejek z kory cynamonu.
Profil aromatyczny
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Nuta zapachowa | Serca do bazy |
| Rodzina zapachowa | Korzenno-ziołowa |
| Charakter zapachu | Ciepły, korzenny, lekko drzewny, goździkowy i słodkawy |
| Intensywność | Wysoka |
| Trwałość zapachu | Długa |
| Wpływ na kompozycję | Dodaje kompozycjom głębi i wyrazistości. Doskonale wzmacnia mieszanki korzenne, drzewne oraz orientalne, nie dominując ich tak silnie jak olejek z kory. |
Skład chemiczny
Dominujące grupy związków
| Grupa związków | Główne składniki |
|---|---|
| Fenylopropanoidy | eugenol, izoeugenol |
| Monoterpenole | linalol |
| Seskwiterpeny | β-kariofilen |
| Estry | benzoesan benzylu, octan eugenylu |
| Monoterpeny | α-pinen, limonen |
Główne składniki chemiczne
Olejek eteryczny z liści cynamonu zawiera przede wszystkim:
- eugenol (około 69–77%),
- benzoesan benzylu,
- β-kariofilen,
- linalol,
- α-pinen,
- niewielkie ilości aldehydu cynamonowego.
Najważniejszą różnicą pomiędzy olejkiem z liści i z kory jest dominujący składnik chemiczny. W olejku z liści przeważa eugenol, natomiast w olejku z kory głównym składnikiem jest aldehyd cynamonowy, co wpływa zarówno na zapach, jak i sposób stosowania.
Zastosowanie w aromaterapii
Olejek z liści cynamonu jest często wykorzystywany:
- jako składnik korzennych mieszanek zapachowych,
- w naturalnej perfumerii,
- do aromatyzowania pomieszczeń (w odpowiednim rozcieńczeniu),
- w sezonowych kompozycjach jesienno-zimowych,
- w preparatach do masażu po właściwym rozcieńczeniu.
Wpływ na nastrój i emocje
Ciepły, korzenny aromat działa pobudzająco i dodaje energii. W aromaterapii jest ceniony w kompozycjach poprawiających motywację oraz wspierających koncentrację podczas zmęczenia psychicznego.
Tworzy atmosferę ciepła i przytulności, dlatego często pojawia się w kompozycjach wykorzystywanych jesienią i zimą.
Kompozycje zapachowe
Liść cynamonu dobrze komponuje się z:
- bergamotką,
- miętą pieprzową,
- czarnym pieprzem,
- kardamonem,
- rumiankiem rzymskim,
- pąkiem goździków,
- kolendrą,
- imbirem,
- kadzidłem,
- grejpfrutem,
- lawendą,
- wawrzynem,
- cytryną,
- limonką,
- mandarynką,
- mirtem zielonym,
- neroli,
- niaouli,
- oregano (Origanum compactum),
- pomarańczą słodką,
- różą,
- rozmarynem ct. 1,8-cyneol,
- drzewem sandałowym,
- drzewem herbacianym,
- tymiankiem ct. linalol,
- tymiankiem ct. tymol,
- ylang-ylang.
Bezpieczeństwo
Olejek z liści cynamonu jest łagodniejszy od olejku z kory, jednak również wymaga ostrożnego stosowania.
Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:
- stosuj wyłącznie po odpowiednim rozcieńczeniu,
- przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
- unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
- nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji,
- osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny zachować szczególną ostrożność,
- nie stosuj przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.
Ze względu na wysoką zawartość eugenolu olejek może powodować podrażnienia oraz reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
Przechowywanie
Aby zachował swoje właściwości:
- przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
- chroń przed światłem i wysoką temperaturą,
- po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę,
- przechowuj w chłodnym i suchym miejscu.
Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje dobrą jakość przez około 3–4 lata.
Ciekawostka
Choć olejki z kory i liści pochodzą z tego samego gatunku drzewa, ich zapach i skład chemiczny są wyraźnie różne. Olejek z liści jest bogaty w eugenol, dzięki czemu przypomina aromatem goździki, natomiast olejek z kory zawdzięcza swój charakterystyczny słodko-korzenny zapach wysokiej zawartości aldehydu cynamonowego.
Źródła
- Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
- Tisserand Institute.
- The School for Aromatic Studies.
- Farmakopea Europejska.
- Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Cinnamomum.
