Eukaliptus promienisty

Najważniejsze informacje

Cecha	Informacja
Nazwa polska	Eukaliptus promienisty
Nazwy zwyczajowe	Eukaliptus wąskolistny, Narrow-leaved Peppermint
Nazwa botaniczna	Eucalyptus radiata Sieber ex DC.
Rodzina botaniczna	Mirtowate (Myrtaceae)
Część rośliny	Liście i młode gałęzie
Metoda pozyskiwania	Destylacja parą wodną
Nuta zapachowa	Głowy
Rodzina zapachowa	Świeża, eukaliptusowo-ziołowa
Fototoksyczność	Nie
Trwałość	Około 2–3 lata przy prawidłowym przechowywaniu

Opis rośliny

Eukaliptus promienisty (Eucalyptus radiata) jest wiecznie zielonym drzewem należącym do rodziny mirtowatych (Myrtaceae). Gatunek pochodzi z południowo-wschodniej Australii, gdzie porasta lasy i tereny górskie o umiarkowanym klimacie. Mimo że jego populacja pozostaje stabilna, w Australii został sklasyfikowany jako gatunek bliski zagrożenia.

Drzewo osiąga zazwyczaj od 15 do 30 metrów wysokości i wyróżnia się wąskimi, lancetowatymi liśćmi bogatymi w gruczoły olejkowe. To właśnie one stanowią surowiec do produkcji cenionego olejku eterycznego. W porównaniu z eukaliptusem gałkowym aromat tego gatunku jest łagodniejszy, delikatniejszy i bardziej świeży, dzięki czemu często uznawany jest za przyjemniejszy w codziennym stosowaniu.

Historia i ciekawostki

Choć eukaliptus promienisty pozostaje mniej znany od eukaliptusa gałkowego, od wielu lat jest cenionym gatunkiem w aromaterapii. Dzięki łagodniejszemu profilowi zapachowemu zyskał opinię jednego z najbardziej uniwersalnych olejków eukaliptusowych.

W Australii liście różnych gatunków eukaliptusów od wieków wykorzystywali Aborygeni, którzy doceniali ich intensywny aromat oraz praktyczne zastosowania. Współcześnie Eucalyptus radiata uprawiany jest również w Hiszpanii i innych krajach o sprzyjającym klimacie.

Pozyskiwanie olejku

Olejek eteryczny otrzymuje się poprzez destylację parą wodną świeżych liści oraz młodych gałęzi.

Wydajność destylacji ze świeżego surowca wynosi około 3,5–6%, natomiast z materiału suszonego jest znacznie niższa. Gotowy olejek jest bezbarwny lub jasnożółty i charakteryzuje się świeżym, delikatnie kamforowym aromatem.

Profil aromatyczny

Cecha	Opis
Nuta zapachowa	Głowy
Rodzina zapachowa	Eukaliptusowo-ziołowa
Charakter zapachu	Świeży, lekko pieprzny, kamforowy, delikatnie słodki
Intensywność	Średnia
Trwałość zapachu	Krótka do średniej
Wpływ na kompozycję	Wprowadza do mieszanek świeżość, lekkość oraz wyraźny, ale łagodniejszy charakter niż eukaliptus gałkowy.

Skład chemiczny

Dominujące grupy związków

Grupa związków	Główne składniki
Tlenki monoterpenowe	1,8-cyneol
Monoterpeny	limonen, α-pinen, β-pinen
Monoterpenole	α-terpineol, terpinen-4-ol
Estry	octan α-terpenylu, octan linalylu
Seskwiterpeny	β-kariofilen

Główne składniki chemiczne

Najważniejszym składnikiem olejku eterycznego z eukaliptusa promienistego jest 1,8-cyneol, którego zawartość wynosi zwykle około 74%.

Pozostałe istotne składniki obejmują:

limonen,
α-terpineol,
α-pinen,
terpinen-4-ol,
octan α-terpenylu,
β-pinen.

Obecność większej ilości monoterpenoli niż w olejku z eukaliptusa gałkowego sprawia, że aromat Eucalyptus radiata jest łagodniejszy i bardziej zrównoważony.

Zastosowanie w aromaterapii

Eukaliptus promienisty jest jednym z najczęściej wybieranych olejków eukaliptusowych do codziennej aromaterapii.

Najczęściej wykorzystuje się go:

do aromatyzacji pomieszczeń,
w mieszankach odświeżających powietrze,
jako składnik kosmetyków oczyszczających,
w mieszankach do masażu po odpowiednim rozcieńczeniu,
w preparatach pielęgnacyjnych do skóry,
w kompozycjach przeznaczonych do sezonu jesienno-zimowego.

Ze względu na łagodniejszy profil zapachowy jest często wybierany jako alternatywa dla eukaliptusa gałkowego.

Wpływ na nastrój i emocje

Zapach eukaliptusa promienistego działa odświeżająco, pobudzająco i energetyzująco. Pomaga odzyskać jasność myślenia oraz sprzyja koncentracji podczas pracy umysłowej.

Jego świeży aromat wnosi do pomieszczeń poczucie czystości, przestrzeni i lekkości, dlatego często pojawia się w mieszankach stosowanych podczas nauki lub pracy.

Kompozycje zapachowe

Eukaliptus promienisty dobrze komponuje się z:

miętą pieprzową,
rozmarynem (wszystkie chemotypy),
mirtem zielonym,
szałwią hiszpańską,
lawendą szerokolistną,
grejpfrutem,
cytryną,
sosną,
jałowcem,
trawą cytrynową,
niaouli,
innymi gatunkami eukaliptusa,
tymiankiem ct. linalol,
tymiankiem ct. tymol.

Bezpieczeństwo

Olejek eteryczny z eukaliptusa promienistego zawiera wysokie stężenie 1,8-cyneolu i powinien być stosowany zgodnie z zasadami bezpiecznej aromaterapii.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

nie stosuj na twarz ani w okolicy nosa niemowląt i dzieci poniżej 5. roku życia,
u dzieci stosuj wyłącznie odpowiednio rozcieńczony,
unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji.

Dzięki łagodniejszemu profilowi chemicznemu jest często uznawany za bardziej delikatny od eukaliptusa gałkowego, jednak wymaga zachowania tych samych podstawowych zasad bezpieczeństwa.

Przechowywanie

Aby zachować wysoką jakość olejku:

przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
chroń przed światłem i wysoką temperaturą,
ogranicz dostęp powietrza,
przechowuj w chłodnym i suchym miejscu.

Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje dobrą jakość przez około 2–3 lata.

Ciekawostka

Eukaliptus promienisty jest często określany jako „najłagodniejszy z eukaliptusów bogatych w 1,8-cyneol”. Mimo podobnego składu chemicznego do eukaliptusa gałkowego wyróżnia się bardziej miękkim, subtelniejszym aromatem, dzięki czemu wielu aromaterapeutów wybiera go jako pierwszy olejek z tej grupy do codziennego stosowania.

Źródła

Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
Tisserand Institute.
The School for Aromatic Studies.
IUCN Red List.
Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Eucalyptus.

POWRÓT DO BAZY OLEJKÓW

CENTRUM WIEDZY