Kadzidłowiec

Najważniejsze informacje

Cecha	Informacja
Nazwa polska	Kadzidłowiec
Nazwy zwyczajowe	Kadzidło, Frankincense
Nazwa botaniczna	Boswellia sacra Flueck.
Synonim	Boswellia carterii Birdw.
Rodzina botaniczna	Osoczynowate (Burseraceae)
Część rośliny	Żywica
Metoda pozyskiwania	Destylacja parą wodną żywicy
Nuta zapachowa	Środkowa do bazowej
Rodzina zapachowa	Żywiczna, balsamiczna
Fototoksyczność	Nie
Trwałość	Około 1–3 lata przy prawidłowym przechowywaniu

Opis rośliny

Kadzidłowiec (Boswellia sacra) jest średniej wielkości drzewem należącym do rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Naturalnie występuje na Półwyspie Arabskim, przede wszystkim w Omanie, a także w Somalii i innych suchych regionach Afryki oraz Bliskiego Wschodu.

Roślina doskonale przystosowała się do życia w wyjątkowo trudnych warunkach. Często rośnie na skalistych zboczach i niemal pionowych urwiskach, gdzie inne drzewa nie są w stanie przetrwać. Charakterystycznym elementem jest zgrubiała podstawa pnia, która stabilizuje drzewo podczas silnych wiatrów oraz pozwala magazynować wodę.

Liście są pierzaste, z delikatnie ząbkowanymi listkami, natomiast niewielkie kwiaty mają barwę białą lub jasnoróżową.

Historia i ciekawostki

Kadzidło należy do najstarszych i najbardziej cenionych surowców aromatycznych świata. Już kilka tysięcy lat temu żywicę wykorzystywano podczas ceremonii religijnych, rytuałów oczyszczających oraz do produkcji kosmetyków, pachnideł i maści.

Było jednym z najcenniejszych towarów starożytnych szlaków handlowych, a jego wartość porównywano niekiedy do złota. Żywicę spalano w świątyniach Egiptu, Grecji, Rzymu oraz na Bliskim Wschodzie, gdzie symbolizowała czystość, modlitwę i duchową kontemplację.

Słowo „frankincense” wywodzi się ze starofrancuskiego franc encens, oznaczającego „wysokiej jakości kadzidło” lub „szlachetne kadzidło”.

Pozyskiwanie olejku

Olejek eteryczny otrzymuje się z naturalnej żywicy pozyskiwanej poprzez nacinanie kory drzewa.

Po wykonaniu nacięć z pnia wypływa mleczny sok, który stopniowo twardnieje, tworząc charakterystyczne żywiczne krople nazywane „łzami kadzidłowca”. Po wyschnięciu są one zbierane i poddawane destylacji parą wodną.

Wydajność destylacji wynosi zwykle od 3 do 9%. Gotowy olejek jest klarowny, jasnożółty i posiada elegancki, balsamiczno-żywiczny aromat.

Profil aromatyczny

Cecha	Opis
Nuta zapachowa	Środkowa do bazowej
Rodzina zapachowa	Żywiczna, balsamiczna
Charakter zapachu	Ciepły, świeży, żywiczny, lekko cytrusowy, drzewny
Intensywność	Średnia
Trwałość zapachu	Długa
Wpływ na kompozycję	Nadaje mieszankom głębi, elegancji i harmonii, doskonale łączy nuty cytrusowe, drzewne i orientalne.

Skład chemiczny

Dominujące grupy związków

Grupa związków	Główne składniki
Monoterpeny	α-pinen, limonen, β-pinen, sabinen, β-mircen
Seskwiterpeny	β-kariofilen, β-elemen, γ-kadinen
Monoterpenole	terpinen-4-ol
Estry	octan bornylu
Tlenki	1,8-cyneol

Główne składniki chemiczne

Olejek eteryczny z kadzidłowca charakteryzuje się wysoką zawartością monoterpenów odpowiedzialnych za jego świeży, lekko cytrusowy charakter.

Najważniejsze składniki obejmują:

α-pinen,
limonen,
β-pinen,
β-mircen,
sabinen,
β-kariofilen,
terpinen-4-ol,
octan bornylu,
1,8-cyneol.

Profil chemiczny może różnić się w zależności od gatunku Boswellia, miejsca pochodzenia oraz warunków wzrostu drzewa.

Zastosowanie w aromaterapii

Olejek eteryczny z kadzidłowca jest jednym z najbardziej cenionych olejków stosowanych w aromaterapii i perfumerii.

Najczęściej wykorzystuje się go:

do aromatyzacji pomieszczeń,
podczas medytacji i praktyk relaksacyjnych,
jako składnik naturalnych perfum,
w kosmetykach do pielęgnacji skóry,
w mieszankach do masażu po odpowiednim rozcieńczeniu,
w preparatach do pielęgnacji twarzy i ciała.

Jego elegancki aromat sprawia, że często stanowi bazę kompozycji o charakterze orientalnym i żywicznym.

Wpływ na nastrój i emocje

Zapach kadzidłowca jest spokojny, głęboki i harmonizujący. W aromaterapii wykorzystywany jest do tworzenia atmosfery wyciszenia, skupienia i refleksji.

Od wieków kojarzony jest z praktykami medytacyjnymi oraz duchową kontemplacją. Sprzyja odprężeniu i pomaga stworzyć spokojną przestrzeń do odpoczynku lub pracy wymagającej koncentracji.

Kompozycje zapachowe

Kadzidłowiec doskonale komponuje się z:

bergamotką,
pieprzem czarnym,
cedrem himalajskim,
rumiankiem rzymskim,
czystkiem,
copaibą,
cyprysem,
lawendą,
cytryną,
trawą cytrynową,
limonką,
mandarynką,
mirrą,
neroli,
niaouli,
pomarańczą słodką,
paczulą,
sosną szkocką,
różą,
sandałowcem,
świerkiem czarnym,
yuzu.

Bezpieczeństwo

Olejek eteryczny z kadzidłowca uznawany jest za dobrze tolerowany przy prawidłowym stosowaniu.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
stosuj zgodnie z zalecanym rozcieńczeniem,
unikaj stosowania utlenionego olejku na skórę,
przechowuj go z dala od światła i wysokiej temperatury,
nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji.

Ze względu na wysoką zawartość monoterpenów powinien być przechowywany w szczelnie zamkniętej butelce, aby ograniczyć proces utleniania.

Przechowywanie

Aby zachować najwyższą jakość olejku:

przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
chroń przed światłem i wysoką temperaturą,
ogranicz kontakt z powietrzem,
najlepiej przechowuj w chłodnym miejscu.

Przy prawidłowym przechowywaniu zachowuje swoje właściwości przez około 1–3 lata.

Ciekawostka

Drzewa Boswellia sacra potrafią rosnąć bezpośrednio na niemal pionowych skałach. Dzięki charakterystycznemu zgrubieniu u podstawy pnia skutecznie magazynują wodę i stabilizują się nawet w ekstremalnie suchym, górskim środowisku. To właśnie ta niezwykła zdolność przystosowania sprawia, że kadzidłowce należą do najbardziej wyjątkowych drzew pustynnych świata.

Źródła

Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
Tisserand Institute.
The School for Aromatic Studies.
Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Boswellia.

POWRÓT DO BAZY OLEJKÓW

CENTRUM WIEDZY