Elemi
ZOBACZ TUTAJ
Najważniejsze informacje
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa polska | Elemi |
| Nazwy zwyczajowe | Manila Elemi, drzewo słoniowe, kadzidło sudańskie |
| Nazwa botaniczna | Canarium luzonicum (Blume) A. Gray |
| Rodzina botaniczna | Osoczynowate (Burseraceae) |
| Część rośliny | Żywica |
| Metoda pozyskiwania | Destylacja parą wodną żywicy |
| Nuta zapachowa | Głowy do serca |
| Rodzina zapachowa | Żywiczno-cytrusowa |
| Fototoksyczność | Nie |
| Trwałość | Około 2–3 lata przy prawidłowym przechowywaniu |
Opis rośliny
Elemi (Canarium luzonicum) to imponujące, wiecznie zielone drzewo należące do rodziny osoczynowatych (Burseraceae), tej samej, do której zaliczane są również kadzidłowce i mirrowce. Gatunek jest endemitem Filipin, gdzie naturalnie porasta wilgotne lasy tropikalne na nizinach oraz terenach górskich.
Drzewa osiągają nawet 35 metrów wysokości i tworzą szerokie korony z pierzastymi liśćmi złożonymi z 7–11 lancetowatych listków. Wytwarzają drobne kwiaty oraz owalne owoce zawierające jadalne nasiona.
Najcenniejszym surowcem jest aromatyczna żywica, która po nacięciu kory powoli wypływa z pnia. Aby nie osłabiać drzew, żywicę pozyskuje się metodą kontrolowanego nacinania kory z zachowaniem odpowiednich odstępów między nacięciami.
Historia i ciekawostki
Żywica elemi od wieków była ceniona w krajach Azji Południowo-Wschodniej jako surowiec wykorzystywany w medycynie ludowej, perfumerii oraz podczas ceremonii religijnych.
W Europie szczególną popularność zdobyła od XVI wieku jako składnik maści, lakierów oraz wysokiej jakości kadzideł. Do dziś jest ważnym składnikiem perfum orientalnych i szyprowych, gdzie pełni rolę naturalnego utrwalacza oraz nadaje kompozycjom świeżą, cytrusowo-balsamiczną głębię.
Pozyskiwanie olejku
Olejek eteryczny otrzymuje się poprzez destylację parą wodną świeżej żywicy wydobywanej z pnia drzewa.
Świeży olejek ma jasnożółtą, niemal bezbarwną barwę i wyróżnia się lekkim, świeżym aromatem łączącym nuty cytrusowe, balsamiczne oraz delikatnie pieprzowe.
Profil aromatyczny
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Nuta zapachowa | Głowy do serca |
| Rodzina zapachowa | Żywiczno-cytrusowa |
| Charakter zapachu | Świeży, balsamiczny, lekko cytrusowy, subtelnie pieprzowy i żywiczny |
| Intensywność | Średnia |
| Trwałość zapachu | Średnia |
| Wpływ na kompozycję | Nadaje mieszankom świeżości i elegancji, harmonijnie łączy nuty cytrusowe z żywicznymi oraz drzewnymi. |
Skład chemiczny
Dominujące grupy związków
| Grupa związków | Główne składniki |
|---|---|
| Monoterpeny | limonen, α-fellandren, sabinen, β-fellandren |
| Alkohole seskwiterpenowe | elemol |
| Monoterpenole | α-terpineol, terpinen-4-ol |
| Fenylopropanoidy | elemycyna |
| Seskwiterpeny | β-kariofilen |
Główne składniki chemiczne
Olejek eteryczny elemi zawiera przede wszystkim:
- limonen (około 36–58%),
- α-fellandren,
- elemol,
- sabinen,
- α-terpineol,
- elemycynę.
Duża zawartość monoterpenów odpowiada za charakterystyczny świeży aromat olejku, natomiast obecność elemolu nadaje mu delikatną balsamiczną głębię i trwałość.
Zastosowanie w aromaterapii
Olejek elemi jest ceniony za swój świeży, żywiczny aromat i szerokie możliwości komponowania mieszanek.
Najczęściej wykorzystuje się go:
- w pielęgnacji skóry dojrzałej,
- jako składnik kosmetyków do skóry wymagającej regeneracji,
- w kompozycjach relaksacyjnych,
- do aromatyzacji pomieszczeń,
- w naturalnej perfumerii,
- jako składnik balsamicznych mieszanek do masażu (po odpowiednim rozcieńczeniu).
Wpływ na nastrój i emocje
Aromat elemi jest jednocześnie świeży i głęboki. W aromaterapii wykorzystuje się go do tworzenia atmosfery wyciszenia, równowagi i skupienia.
Zapach pomaga odprężyć umysł po intensywnym dniu, a jednocześnie zachować jasność myślenia. Z tego względu elemi często pojawia się w mieszankach stosowanych podczas medytacji oraz praktyk uważności.
Kompozycje zapachowe
Elemi dobrze komponuje się z:
- korzeniem arcydzięgla,
- bergamotką,
- czarnym pieprzem,
- rumiankiem przylądkowym,
- cedrem,
- czystkiem,
- szałwią muszkatołową,
- pąkiem goździków,
- cyprysem,
- kadzidłem,
- imbirem,
- kocanką włoską,
- lawendą,
- lawendą szerokolistną,
- cytryną,
- mirrą,
- neroli,
- palmarosą,
- palo santo,
- różowym pieprzem,
- rosaliną,
- tymiankiem ct. linalol,
- krwawnikiem.
Bezpieczeństwo
Olejek eteryczny elemi jest uznawany za dobrze tolerowany przy prawidłowym stosowaniu.
Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:
- stosuj wyłącznie świeży olejek,
- unikaj stosowania olejku utlenionego,
- przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
- unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
- nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji.
Ze względu na zawartość limonenu utleniony olejek może zwiększać ryzyko reakcji alergicznych skóry.
Przechowywanie
Aby zachować wysoką jakość olejku:
- przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
- chroń przed światłem, wysoką temperaturą oraz dostępem powietrza,
- po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę,
- przechowuj w chłodnym, suchym miejscu.
Przy prawidłowym przechowywaniu olejek zachowuje dobrą jakość przez około 2–3 lata.
Ciekawostka
Elemi jest jednym z nielicznych olejków eterycznych pozyskiwanych z żywicy, który łączy wyjątkowo świeży, cytrusowy aromat z balsamiczną głębią. Dzięki temu często określa się go jako „pomost” pomiędzy olejkami cytrusowymi a żywicznymi, co czyni go niezwykle cenionym składnikiem naturalnych perfum.
Źródła
- Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
- Tisserand Institute.
- The School for Aromatic Studies.
- Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Canarium.
Gdzie kupić olejek?
Elemi, który ja używam, możesz kupić tutaj: ZOBACZ