Geranium
Najważniejsze informacje
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Nazwa polska | Geranium (pelargonia różana) |
| Nazwa botaniczna | Pelargonium graveolens L’Hér. ex Aiton var. Roseum |
| Rodzina botaniczna | Bodziszkowate (Geraniaceae) |
| Część rośliny | Kwitnące wierzchołki pędów |
| Metoda pozyskiwania | Destylacja parą wodną |
| Nuta zapachowa | Średnia do wysokiej |
| Rodzina zapachowa | Kwiatowa, zielona |
| Fototoksyczność | Nie |
| Trwałość | Około 4–5 lat przy prawidłowym przechowywaniu |
Opis rośliny
Geranium, nazywane również pelargonią różaną, należy do rodziny bodziszkowatych (Geraniaceae). Spośród ponad 260 gatunków pelargonii to właśnie Pelargonium graveolens jest najczęściej wykorzystywane do produkcji olejku eterycznego.
Roślina pochodzi z południowej Afryki, jednak obecnie uprawiana jest w wielu regionach świata o ciepłym klimacie. Tworzy silnie rozgałęzione krzewy osiągające około 1,3 metra wysokości. Liście wydzielają intensywny, świeży aromat przypominający zapach róży z wyraźną zieloną nutą.
Najwyższej jakości olejek geraniowy pochodzi między innymi z wyspy Reunion, Egiptu, Madagaskaru i Chin.
Historia i ciekawostki
Pelargonie zostały sprowadzone z Afryki Południowej do Europy pod koniec XVII wieku jako rośliny ozdobne. W XIX wieku odkryto, że ich liście zawierają cenny olejek eteryczny o zapachu przypominającym różę.
Pierwszą komercyjną destylację olejku przeprowadzono we Francji, skąd jego produkcja szybko rozprzestrzeniła się do Algierii, Hiszpanii i na wyspę Reunion. Do dziś geranium pozostaje jednym z najważniejszych olejków wykorzystywanych w perfumerii jako bardziej dostępna alternatywa dla olejku różanego.
Pozyskiwanie olejku
Olejek eteryczny otrzymuje się metodą destylacji parą wodną kwitnących wierzchołków pędów.
Do największych producentów należą wyspa Reunion, Egipt, Madagaskar oraz Chiny. Wydajność destylacji wynosi od 0,3 do 2%, a gotowy olejek ma barwę od jasnożółtej do lekko zielonkawej.
Profil aromatyczny
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Nuta zapachowa | Serca |
| Rodzina zapachowa | Kwiatowa, zielona |
| Charakter zapachu | Świeży, różany, lekko cytrusowy i zielny |
| Intensywność | Średnia |
| Trwałość zapachu | Dobra |
| Wpływ na kompozycję | Nadaje mieszankom świeżości, elegancji i harmonii. Doskonale łączy nuty kwiatowe z cytrusowymi i drzewnymi. |
Skład chemiczny
Dominujące grupy związków
| Grupa związków | Główne składniki |
|---|---|
| Monoterpenole | cytronellol, geraniol, linalol |
| Estry | mrówczan cytronellylu, mrówczan geranylu |
Główne składniki chemiczne
Olejek geraniowy zawiera ponad 60 związków aromatycznych, z przewagą alkoholi monoterpenowych i estrów.
Najważniejsze składniki to:
- cytronellol,
- geraniol,
- linalol,
- mrówczan cytronellylu,
- mrówczan geranylu.
To właśnie połączenie cytronellolu i geraniolu odpowiada za charakterystyczny świeży, różany aromat geranium.
Zastosowanie w aromaterapii
Geranium jest jednym z najbardziej wszechstronnych olejków eterycznych stosowanych w aromaterapii.
Najczęściej wykorzystuje się go:
- do aromatyzacji pomieszczeń,
- jako składnik perfum naturalnych,
- w kosmetykach do pielęgnacji skóry,
- w mieszankach do masażu po odpowiednim rozcieńczeniu,
- jako składnik naturalnych dezodorantów,
- w kompozycjach przeznaczonych do relaksu.
Jego świeży, kwiatowo-zielony aromat sprawia, że doskonale sprawdza się zarówno w kompozycjach kobiecych, jak i uniseks.
Wpływ na nastrój i emocje
Zapach geranium jest harmonijny, świeży i kojący. W aromaterapii często wykorzystuje się go do tworzenia atmosfery równowagi emocjonalnej, spokoju i odprężenia.
Dzięki eleganckiemu różanemu charakterowi dobrze komponuje się z olejkami cytrusowymi, kwiatowymi oraz drzewnymi, nadając mieszankom lekkości i świeżości.
Kompozycje zapachowe
Geranium doskonale komponuje się z:
- lawendą,
- bergamotką,
- szałwią muszkatołową,
- cyprysem,
- drzewem sandałowym,
- ylang-ylang,
- różą,
- paczulą,
- melisą,
- nieśmiertelnikiem,
- drzewem herbacianym,
- pomarańczą słodką,
- kolendrą,
- yuzu,
- walerianą.
Bezpieczeństwo
Geranium uznawane jest za olejek o bardzo dobrym profilu bezpieczeństwa.
Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:
- przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
- stosuj odpowiednie rozcieńczenie przed aplikacją na skórę,
- unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
- nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji,
- przechowuj poza zasięgiem dzieci.
Literatura opisuje jedynie niewielkie ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej skóry u osób szczególnie wrażliwych. Olejek posiada status GRAS dla określonych zastosowań.
Przechowywanie
Aby zachować najwyższą jakość olejku:
- przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
- chroń przed światłem,
- unikaj wysokiej temperatury,
- ogranicz kontakt z powietrzem,
- przechowuj w chłodnym i suchym miejscu.
Przy właściwym przechowywaniu olejek zachowuje swoje właściwości przez około 4–5 lat.
Ciekawostka
Ze względu na swój wyjątkowo różany aromat geranium od ponad 150 lat stanowi jeden z najważniejszych składników perfum. W wielu kompozycjach zastępuje znacznie droższy olejek z róży damasceńskiej, nadając zapachom elegancję i świeżość przy zachowaniu naturalnego charakteru.
Źródła
- Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
- Tisserand Institute.
- Gildemeister E., Hoffmann F., Volatile Oils.
- Perry N., Perry E., Aromatherapy in the Management of Psychiatric Disorders.
- The School for Aromatic Studies.
- Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Pelargonium.
