Kolendra

 

Najważniejsze informacje

Cecha Informacja
Nazwa polska Kolendra
Nazwy zwyczajowe Kolendra siewna, pietruszka chińska, pietruszka indyjska
Nazwa botaniczna Coriandrum sativum L.
Rodzina botaniczna Selerowate (Apiaceae)
Część rośliny Nasiona
Metoda pozyskiwania Destylacja parą wodną
Nuta zapachowa Środkowa
Rodzina zapachowa Korzenna, ziołowa
Fototoksyczność Nie
Trwałość Około 3–4 lata przy prawidłowym przechowywaniu

Opis rośliny

Kolendra (Coriandrum sativum) jest jednoroczną rośliną zielną należącą do rodziny selerowatych (Apiaceae). Pochodzi z południowej Europy i obszaru wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, jednak obecnie uprawiana jest niemal na całym świecie zarówno jako przyprawa, jak i roślina aromatyczna.

Roślina osiąga zazwyczaj od 30 do 60 cm wysokości. Dolne liście przypominają liście pietruszki, natomiast górne są delikatnie powcinane i pierzaste. W okresie kwitnienia pojawiają się drobne białe lub różowawe kwiaty zebrane w charakterystyczne baldachy. Po przekwitnięciu rozwijają się kuliste owoce, potocznie nazywane nasionami, z których pozyskiwany jest olejek eteryczny.

Dojrzałe nasiona mają ciepły, słodko-korzenny aromat, zupełnie odmienny od intensywnego zapachu świeżych liści.

Historia i ciekawostki

Kolendra należy do najstarszych znanych roślin przyprawowych. Jej nasiona odnajdywano w grobowcach starożytnego Egiptu, a wzmianki o niej pojawiają się w sanskryckich tekstach, Biblii oraz pismach autorów greckich i rzymskich. Uprawiano ją już ponad dwa tysiące lat przed naszą erą.

Przez wieki kolendra była ceniona przede wszystkim jako przyprawa, ale również jako składnik pachnideł i nalewek ziołowych. W Europie olejek eteryczny z nasion kolendry destylowano już w XVI wieku, a z czasem znalazł on zastosowanie również w perfumerii oraz przemyśle kosmetycznym.

Pozyskiwanie olejku

Olejek eteryczny z kolendry otrzymuje się poprzez destylację parą wodną dojrzałych, wysuszonych nasion.

Surowiec pochodzi głównie z upraw we Francji, we Włoszech, w Maroku oraz Rosji. Wydajność destylacji wynosi od około 0,03 do 2,6%, dlatego uzyskanie wysokiej jakości olejku wymaga dużej ilości nasion.

Świeżo otrzymany olejek jest bezbarwny lub jasnożółty i wyróżnia się ciepłym, słodko-korzennym aromatem z delikatnymi nutami kwiatowymi.

Profil aromatyczny

Cecha Opis
Nuta zapachowa Środkowa
Rodzina zapachowa Korzenna, ziołowa
Charakter zapachu Ciepły, słodki, lekko kwiatowy, balsamiczny z subtelną pieprzną nutą
Intensywność Średnia
Trwałość zapachu Średnia
Wpływ na kompozycję Nadaje mieszankom miękkości, elegancji i harmonii oraz pięknie łączy nuty cytrusowe, przyprawowe i kwiatowe.

Skład chemiczny

Dominujące grupy związków

Grupa związków Główne składniki
Alkohole monoterpenowe linalol
Estry octan geranylu, octan nerylu
Monoterpeny α-pinen, limonen, γ-terpinen, kamfen, sabinen
Alkohole monoterpenowe geraniol, α-terpineol, borneol

Główne składniki chemiczne

Najważniejszym składnikiem olejku eterycznego z kolendry jest linalol, którego zawartość może przekraczać 80%. To właśnie on odpowiada za charakterystyczny, miękki i słodko-kwiatowy aromat.

W olejku obecne są również:

  • octan geranylu,
  • octan nerylu,
  • limonen,
  • α-pinen,
  • γ-terpinen,
  • kamfen,
  • sabinen,
  • geraniol,
  • α-terpineol,
  • borneol.

Dzięki wysokiej zawartości linalolu olejek z kolendry bywa wykorzystywany jako alternatywa dla trudno dostępnego olejku z drzewa różanego.

Zastosowanie w aromaterapii

Olejek eteryczny z kolendry ceniony jest za swój ciepły, delikatnie korzenny i lekko kwiatowy aromat.

Najczęściej wykorzystuje się go:

  • do aromatyzacji pomieszczeń,
  • jako składnik naturalnych perfum,
  • w kosmetykach o orientalnym charakterze,
  • w mieszankach do masażu po odpowiednim rozcieńczeniu,
  • do tworzenia eleganckich kompozycji zapachowych.

Dzięki dużej zawartości linalolu doskonale równoważy intensywniejsze olejki przyprawowe i drzewne.

Wpływ na nastrój i emocje

Zapach kolendry jest ciepły, miękki i subtelnie otulający. W aromaterapii pomaga stworzyć atmosferę spokoju, harmonii i dobrego samopoczucia.

Jej aromat wnosi do kompozycji lekkość oraz elegancję, jednocześnie dodając im przyjemnego korzennego charakteru. Szczególnie dobrze sprawdza się w mieszankach przeznaczonych do wieczornego relaksu oraz odpoczynku.

Kompozycje zapachowe

Kolendra doskonale komponuje się z:

  • bergamotką,
  • pieprzem czarnym,
  • rumiankiem rzymskim,
  • rumiankiem marokańskim,
  • nasionami marchwi,
  • koprem włoskim,
  • imbirem,
  • kocanką,
  • lawendą,
  • majerankiem,
  • mandarynką,
  • neroli,
  • słodką pomarańczą,
  • palmarosą,
  • różowym pieprzem,
  • różą,
  • miętą zieloną,
  • kurkumą,
  • walerianą,
  • wetywerią.

Bezpieczeństwo

Olejek eteryczny z kolendry uznawany jest za dobrze tolerowany przy prawidłowym stosowaniu.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

  • przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
  • stosuj odpowiednie rozcieńczenie przed aplikacją na skórę,
  • unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
  • nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji,
  • przechowuj poza zasięgiem dzieci.

Nie wykazuje właściwości fototoksycznych i nie są znane szczególne przeciwwskazania przy prawidłowym stosowaniu.

Przechowywanie

Aby zachować najwyższą jakość olejku:

  • przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
  • chroń przed światłem i wysoką temperaturą,
  • ogranicz kontakt z powietrzem,
  • przechowuj w chłodnym, suchym miejscu.

Przy prawidłowym przechowywaniu olejek zachowuje swoje właściwości przez około 3–4 lata.

Ciekawostka

Choć świeże liście kolendry i jej nasiona pochodzą z tej samej rośliny, ich aromat różni się diametralnie. Liście mają charakterystyczny, intensywny zapach, który jedni uwielbiają, a inni porównują do mydła. Natomiast dojrzałe nasiona rozwijają ciepły, słodko-korzenny aromat, z którego pozyskuje się ceniony olejek eteryczny wykorzystywany w perfumerii i aromaterapii. Dzięki bardzo wysokiej zawartości linalolu olejek z nasion kolendry jest również jedną z najlepszych naturalnych alternatyw dla olejku z drzewa różanego.

Źródła

  • Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
  • Tisserand Institute.
  • The School for Aromatic Studies.
  • Missouri Botanical Garden – Coriandrum sativum.
  • Literatura botaniczna dotycząca Coriandrum sativum.
POWRÓT DO BAZY OLEJKÓW
CENTRUM WIEDZY