Neroli

 

Najważniejsze informacje

Cecha Informacja
Nazwa polska Neroli
Nazwa botaniczna Citrus × aurantium L. var. amara
Rodzina botaniczna Rutowate (Rutaceae)
Część rośliny Kwiaty
Metoda pozyskiwania Destylacja parą wodną
Nuta zapachowa Serca do bazy
Rodzina zapachowa Kwiatowa, cytrusowa
Fototoksyczność Nie
Trwałość Około 3–5 lat przy prawidłowym przechowywaniu

Opis rośliny

Neroli jest olejkiem eterycznym otrzymywanym z kwiatów gorzkiej pomarańczy (Citrus × aurantium var. amara), należącej do rodziny rutowatych (Rutaceae). Drzewo pochodzi z Azji, jednak od wieków uprawiane jest również w krajach basenu Morza Śródziemnego, Afryce Północnej oraz Ameryce Południowej.

Gorzka pomarańcza jest wyjątkową rośliną aromatyczną, ponieważ dostarcza aż trzech różnych olejków eterycznych. Ze skórki owoców otrzymuje się olejek z gorzkiej pomarańczy, z liści i młodych gałązek – petitgrain, natomiast z delikatnych białych kwiatów powstaje niezwykle cenny olejek neroli.

Drzewo jest wiecznie zielone, posiada błyszczące liście, pachnące białe kwiaty oraz pomarańczowe owoce. Kwiaty zbierane są ręcznie w krótkim okresie kwitnienia, co sprawia, że produkcja olejku jest pracochłonna i kosztowna.

Historia i ciekawostki

Nazwa „neroli” pochodzi od Anny Marii Orsini, księżnej Neroli z XVII wieku, która rozsławiła zapach olejku jako perfumy używane do aromatyzowania rękawiczek i kąpieli.

Od stuleci kwiaty gorzkiej pomarańczy wykorzystywano w perfumerii, kosmetyce oraz do aromatyzowania żywności i napojów. Do dziś neroli pozostaje jednym z najbardziej cenionych składników luksusowych perfum, a jego charakterystyczny zapach kojarzony jest z elegancją i subtelnością.

Pozyskiwanie olejku

Olejek eteryczny z neroli otrzymuje się metodą destylacji parą wodną świeżo zebranych kwiatów.

Największymi producentami są Włochy, Madagaskar oraz Nowa Kaledonia. Wydajność destylacji jest bardzo niska i wynosi zaledwie 0,12–0,16%, dlatego neroli należy do najcenniejszych olejków eterycznych na świecie.

Świeży olejek jest bezbarwny lub jasnożółty i wyróżnia się niezwykle bogatym, wielowymiarowym aromatem.

Profil aromatyczny

Cecha Opis
Nuta zapachowa Serca do bazy
Rodzina zapachowa Kwiatowa, cytrusowa
Charakter zapachu Bogaty, słodki, kwiatowy, świeży, lekko zielony
Intensywność Średnia
Trwałość zapachu Wysoka
Wpływ na kompozycję Nadaje mieszankom elegancji, miękkości i wyrafinowanego kwiatowego charakteru.

Skład chemiczny

Dominujące grupy związków

Grupa związków Główne składniki
Alkohole monoterpenowe linalol, α-terpineol, geraniol
Monoterpeny limonen, β-pinen, β-myrcen
Estry octan linalilu, octan geranylu, octan nerylu
Alkohole seskwiterpenowe farnezol, nerolidol

Główne składniki chemiczne

Najważniejszym składnikiem olejku z neroli jest linalol, który stanowi około 35% całego składu. W znaczących ilościach występują również limonen, β-pinen oraz estry odpowiadające za miękki, kwiatowy charakter zapachu.

Do najważniejszych składników należą:

  • linalol,
  • limonen,
  • β-pinen,
  • α-terpineol,
  • geraniol,
  • farnezol,
  • nerolidol,
  • octan linalilu,
  • octan geranylu,
  • octan nerylu.

Zastosowanie w aromaterapii

Neroli jest jednym z najbardziej cenionych olejków eterycznych w aromaterapii oraz perfumerii.

Najczęściej wykorzystuje się go:

  • do aromatyzacji pomieszczeń,
  • jako składnik naturalnych perfum,
  • w kosmetykach do pielęgnacji skóry,
  • w mieszankach do masażu po odpowiednim rozcieńczeniu,
  • w kompozycjach relaksacyjnych i wieczornych.

Ze względu na wyjątkowo złożony aromat już niewielka ilość olejku znacząco wpływa na charakter całej kompozycji.

Wpływ na nastrój i emocje

Zapach neroli jest delikatny, elegancki i kojący. W aromaterapii często wykorzystywany jest do tworzenia atmosfery spokoju, harmonii oraz odprężenia.

Jego subtelny kwiatowy aromat doskonale sprawdza się w kompozycjach przeznaczonych do relaksu, medytacji oraz wieczornego wyciszenia.

Kompozycje zapachowe

Neroli doskonale komponuje się z:

  • bergamotką,
  • mandarynką,
  • limonką,
  • lawendą,
  • geranium,
  • różą,
  • jaśminem,
  • kadzidłem,
  • paczulą,
  • drzewem sandałowym,
  • petitgrain,
  • słodkim majerankiem,
  • jodłą,
  • sosną,
  • świerkiem czarnym,
  • wetywerią,
  • ylang-ylang.

Bezpieczeństwo

Neroli uznawany jest za olejek o bardzo dobrym profilu bezpieczeństwa.

Najważniejsze zasady bezpiecznego stosowania:

  • przed pierwszym użyciem wykonaj próbę skórną,
  • stosuj odpowiednie rozcieńczenie przed aplikacją na skórę,
  • unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
  • nie stosuj wewnętrznie bez odpowiednich kwalifikacji,
  • przechowuj poza zasięgiem dzieci.

W dostępnej literaturze nie opisano szczególnych przeciwwskazań dotyczących prawidłowego stosowania olejku z neroli.

Przechowywanie

Aby zachować najwyższą jakość olejku:

  • przechowuj go w szczelnie zamkniętej butelce z ciemnego szkła,
  • chroń przed światłem,
  • unikaj wysokiej temperatury,
  • ogranicz kontakt z powietrzem,
  • przechowuj w chłodnym miejscu.

Przy właściwym przechowywaniu olejek zachowuje swoje właściwości przez około 3–5 lat.

Ciekawostka

Do uzyskania niewielkiej ilości olejku z neroli potrzebne są ogromne ilości świeżych kwiatów gorzkiej pomarańczy. Bardzo niska wydajność destylacji sprawia, że neroli należy do najdroższych i najbardziej ekskluzywnych olejków eterycznych wykorzystywanych zarówno w aromaterapii, jak i perfumerii.

Źródła

  • Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety (2nd Edition).
  • Tisserand Institute.
  • The School for Aromatic Studies.
  • Mannucci C. i wsp., Clinical Pharmacology of Citrus aurantium.
  • Boussaada O. i Chemli R., Chemical Composition of Citrus aurantium Flower Essential Oil.
  • Lizarraga-Valderrama L.R., Effects of Essential Oils on the Central Nervous System.
  • Literatura botaniczna dotycząca rodzaju Citrus.
POWRÓT DO BAZY OLEJKÓW
CENTRUM WIEDZY